مزاج صفرا (گرم و خشک)-خورشید مظهر گرما

بحث شناخت طبایع در بدن، مبحثی طولانی است که در اینجا قسمتی کوتاه از این علم را تشریح می کنیم.
انواع مزاج ها بسته به شکل طبیعی خود، دارای حالات انتقالی ای هستند که با غلبه بر هر فرد، این انتقال صورت می گیرد. جدا از حالت طبیعی که انسان با یک مزاج غالب به وجود می آید، مزاج های اندام نیز وجود دارد و خوراک های نامناسب مزاج هر فرد آنها را از فرم ذاتی خود خارج می کند. این خارج شدن از فرم را، مزاج انتقالی غالب شده بر بدن می نامند که می تواند به شکل چند مزاجی نیز ظهور کند.
شناخت درست ارکان طبیعت مهمترین عامل شناخت مزاج هاست، ارکان طبیعت از دیدگاه طب سنتی ایران و علم مزاج شناسی به همان چهار عنصر اصلی بر می گردد.
    خورشید مظهر گرما (صفرا) گرم و خشک
    هوا نمادی از تعادل (دم یا خون) گرم و تر
    آب نشانگر رطوبت (بلغم) سرد و تر
    خاک مظهر سرما (سودا) سرد و خشک

این موضوع را نباید فراموش کرد که سیر زندگی نیز دارای مزاج است و تاثیر این امر بر غالب شدن یک خلط (مزاج) بر ما غیر قابل انکار است. با دانستن اینکه تمام عوامل بصری و غیر بصری بر مزاج و حالت طبیعی ما تاثیر گذارند، به شرح شناخت طبایع می پردازیم.
فردی که مزاجش گرم و خشک (صفرا یا صفراوی) است:
به طور معمول، افرادی که مزاج صفراوی دارند؛ از لحاظ روحی تندخو، آتشی، ستیزه جو، کینه ای، باهوش، سریع، خوش صحبت، زود جوش و پر روحیه هستند.
از دید ظاهری، افراد صفراوی لاغر اندام، زرد پوست (در سیاه پوستان چشمانشان زرد است)، چالاک، کم مو در سر (از پیشانی شروع به ریزش می کند)، زبان ترک خورده، سفیده چشم ها زرد، بینی خشک و انگشتان کشیده ای دارند.
این نکته را فراموش نکنید که هر نقطه از بدن یا هر اندامی می تواند یک مزاج جداگانه داشته باشد. ممکن است فردی با مزاج غالب صفرا، دارای مقداری چربی شکمی باشد.
برای درک درست مزاج شناسی بهتر است با عنصر آن آشنا شوید.
آتش
آتش یا صفرا که به شکل مزاجی گرم و خشک است و از دیدگاه افلاطون به چهار ضلعی مربوط است.
در سنت «ویکا» آتش با جهت جنوب، فصل تابستان و رنگ قرمز مربوط است. این عنصر با مثلث قرمز، خون، شمع، گیتار، یاقوت و بخور نشان داده می شود. آتش نمانگر انرژی، الهام، هیجان و مردانگی است.
در مناسک، آتش با سوزاندن اجسام، جادوهای عشق، آشپزی و روشن کردن شمع حضور پیدا می کند.
در حیوانات، اعتقاد به اینگونه است که گربه سانان ماهیتی آتشی دارند و همچنین تمام موجودات درنده از جمله گرگ.
موجودات علوی که با آتش در ارتباط هستند عبارت اند از:
سمندر، شاهین، ققنوس و اژدها.
مکان آتش در پنج ضلعی (پنتاگرام) گوشه راست پایین است.
در چین و ژاپن، آتش با یک پرنده سرخ نشان داده می شود.
در میان آزتک ها با سنگ چخماق نشان داده می شود.
در هند با صاعقه نشان داده می شود.
در یونان با ساقه درخت سیب نشان داده می شود.
در مسیحیت با شیر نشان داده می شود.
حضور نماد آتش نشان دهنده، اراده، شخصیت، رشد و توسعه و انرژی و نور است.
آتش معمولاً با جاه طلبی، رضایت، هماهنگی و اراده مرتبط است.
در ایران و از دیدگاه طب سنتی، آتش گرم و خشک و به رنگ زرد و نمودش در فصل تابستان است.
در بدن، صفرا (آتش) توسط کبد ساخته می شود و در کیسه صفرا ذخیره می شود، مثل کف که روی خون حرکت می کند. به هضم خوراک ها کمک می کند و باعث رسیدن مواد مورد نیاز بدن به ریه ها می شود.
منبع:
1. مصلحات و مواد خوراکی / سپهر برومند خشکبیجاری / انتشارات سفیر اردهال (چاپ ششم-1393)
2. مزاج شناسی و نسخه های استاد خیر اندیش / سهراب جینور / انتشارات مارینا (چاپ سی و پنجم-1396)