میزان و مقدار مصرف عرقیات

گاهی سوال می شود آیا مزاج ها و طبع آدمی، لزوماً باید منطبق با طبیعت عرقیات گیاهی باشد و حداقل آیا عرقیات گیاهی تا حدودی باید در راستای عرقیات گرم، سرد و یا معتدل افراد باشد یا خیر؟
پاسخ روشن است:
برای رسیدن به عرصه اعتدال مزاج حتماً باید رعایت اصول انطباق طبایع عرقیات را با طبایع و مزاج افراد نمود. اساساً میزان و مقدار مصرف عرقیات در افراد مختلف از زن و مرد و کودک از مهمترین شاخصه های تاثیر و تاثر عرقیات گیاهی است.  نکته مهم در نظر گرفتن طبع و مزاج افراد است به این معنا که در عرقیات پیشنهاد شده جهت کمک درمان، چنانچه طبع فردی گرم باشد باید سعی نمود از عرقیات با طبیعت سرد یا معتدل استفاده شود تا اعتدال و تعدیل مزاج فرد حاصل آید و عرق گیاهی با طبع مثلاً گرم به طبع گرم فرد زیان نرسانده و او را به اصطلاح از مرز اعتدال خارج نساخته و یا فرد را که دارای طبع گرم است، آتشین نسازد.
امام صادق (ع) پیشوای ششم دنیای اسلام می فرماید:
ما اهل بیت رسالت در استفاده و بهره گیری از مواهب و نعمت های الهی به شیوه اعتدال عمل نماییم، گرمی را با سردی و سردی را با گرمی پاسخ گوییم و همواره جانب اعتدال را رعایت کنیم. مثلاً حضرت خود در مصرف خرما پس از خوردن آن خیار یا انار در جهت اعتدال گرمی یا کالری زیاد خرما، بهره می جستند و افراد را به تنظیم و رعایت اصول تعدیل و اعتدال رهنمون بودند
برخی عرقیات گیاهی مزه ای تند یا گس و یا کمی تلخ دارد، در این گونه موارد می توان از مقدار کمی آب برای رقیق کردن و یا رفع مزه تند آن و یا کمی عسل، توت و خرما و یا کمی قند و شکر در تنظیم مزه عرقیات استفاده نمود. مخصوصاً عرقیاتی را که باید حتماً صبح زود (ناشتا) یا بعد از صبخانه میل نمود در این گونه موارد بهره مندی از مقدار کمی آب نوشیدنی یا کمی مواد شیرین کننده اشکالی بر تاثیر عرقیات وارد نمی سازد ولی بهتر است عرقیات را به طور خالص تهیه و به طور خالص و بدون افزودنی استفاده نمود.
فاصله مصرف میان داروها مخصوصاً داروهای گیاهی نیم ساعت تا یک ساعت از زمان مناسب جذب داروی گیاهی است و در برخی موارد همزمانی مصرف چند داروی گیاهی مطلوب است. مثلاً عرق شاه تره و عرق کاسنی همزمان و مخلوط مصرف می شود و اثرات آن به مراتب بیشتر از مصرف جداگانه و فاصله دار آن است مگر موارد استثنایی که تاکید بر جداسازی عرقیات باشد که بسته به موارد آن می باشد.
برخی از عرقیات تقویتی را هم می توان در هر زمان مورد مصرف و استفاده قرار داد مانند: عرق بیدمشک به ویژه اگر با کمی گلاب و تخم شربتی باشد برای تقویت قلب بسیار مفید است یا عرق کاسنی، عرق نعنا، عرق کیالک و یا عرق زنبق که هم جنبه درمانی دارد و هم جنبه تقویتی. به هر تقدیر خلوص و سلامت عرقیات گیاهی شرط اول اثرات درمانی آن است.
منبع: معجزات درمانی عرقیات گیاهی / دکتر محمد دریایی / انتشارات سفیر اردهال (چاپ هشتم-1393) / صفحات 245-243