دانه های شفابخش روغنی(بخش دوم)

تخم شربتی               خاکشیر               زیره               رازیانه               زنیان

 

دانه های روغنی شفا بخش - روغن سلامت یار

مزایای سلامتی تخم شربتی

تخم شربتی گیاهی خودرو، یک ساله و شبیه به ریحان است و با برگ ها و تخم های ریزتر و ساقه‌های مربعی شکل و گلش مایل به قرمز و صورتی است. این گیاه در اوایل بهار در کوهستان‌ها و بیابان‌ها می‌روید.

تخم این گیاه سیاه شفاف است و وقتی‌که در آب ریخته شود بلافاصله حالتی خمیری و لعاب‌دار در آب ایجاد می‌کند که بسیار لغزنده است و رنگش متمایل به رنگ خاکستری می‌شود. لعاب این دانه‌ها پس از جذب آب مانند فالوده می‌شود.

استفاده از تخم شربتی در محلول آب یکی از بهترین مواد برای کم کردن وزن است. دانه‌های ژلاتینی تخم شربتی بدون آنکه کالری داشته باشد تا مدت‌ها فرد را سیر نگه می‌دارد و به جای خوردن داروهای زیان آور برای کم کردن اشتها، می‌توان از تخم شربتی استفاده کرد.

نام‌های دیگر این گیاه: بادروج، تره خراسانی، اوقیمن، حوک، بورنگ، صریرا و بادروج ابیض می‌باشد.

خواص و ویژگیهای تخم شربتی

* تخم شربتی برای درمان بیماری‌های تنفسی مفید است.

* مخلوطی از آن با زنجبیل و عسل در درمان آسم، سرفه، سرماخوردگی، آنفلوانزا و برونشیت موثر است.

دیگر خواص تخم شربتی

* از تخم شربتی برای درمان ناراحتی‌های گوارشی مانند درد معده، نفخ، یبوست، سوءهاضمه و بی نظمی کارکرد روده‌ها استفاده می‌شود.

* خلق و خوی فرد را خوب می‌کند، خستگی مفرط ذهنی، تنش‌های عصبی، افسردگی، میگرن و مالیخولیا را برطرف می‌کند.

* از روغنی که با خرد کردن تخم‌های شربتی به دست می‌آید، برای درمان عفونت‌هایی مانند زخم، بریدگی، عفونت مثانه، عفونت پوست و... استفاده می‌شود.

* در کشور چین، از تخم شربتی برای درمان عفونت، درد معده، گزیدگی مار و حشرات و پایین آوردن دمای بدن استفاده می‌شود.

* از آن جا که تأثیر ضد اسپاسمی دارد، سیاه سرفه را برطرف می‌کند.

* در رفع عطش بسیار موثر است.

* مشکل دیگری که دامن‌گیر دنیا از جمله کشور ما شده فشار خون است که معمولاً بعد از خوردن غذا به ویژه غذاهای پر نشاسته، فشارخون بالا می‌رود و اگر تخم شربتی همراه غذا خورده شود مواد نشاسته‌ای به تدریج قند موجود در خود را آزاد می‌کنند و به این ترتیب شما به طور تدریجی انرژی متعادل در طول روز خواهید داشت.

* تخم شربتی دارای مقدار فراوانی پروتئین، آهن، پتاسیم و کلسیم است و در عین حال آن‌هایی که در جذب کلسیم مشکل دارند بدانند یک ماده معدنی به نام بورون در تخم شربتی باعث انتقال کلسیم به استخوان‌ها می‌شود.

خواص درمانی و روش مصرف

* عطش: مقداری از تخم شربتی را به شربتی که دوست دارید اضافه کنید و بعد از گذشت حداقل دو دقیقه بنوشید.

* تقویت قلب: تخم شربتی را در عرق بید مشک یا نسترن بریزید و بنوشید.

* تقویت اعصاب: روزانه یک یا دو بار تخم شربتی را در عرق بادرنجبویه مخلوط کنید و آن را با عسل شیرین کنید و بنوشید.

* تنگی نفس، سرفه‌های خشک: یک قاشق مرباخوری تخم شربتی را در یک لیوان آب ولرم حل کنید و آن را جرعه جرعه بنوشید.

مزایای سلامتی خاکشیر

   خاکشیر (نام علمی:Descurainia sophia)، گیاهی یکساله یا دوساله از تیره شب بویان است. خاکشیر در دشت و کوهستان می روید و بلندی ساقه آن تا یک متر نیز می رسد. پائین گیاه کرک دار است در حالیکه بالای آن بدون کرک می باشد. تخم این گیاه که همان خاکشیر است ریز و کمی دراز و معمولاً به دو رنگ وجود دارد یکی از آنها قرمز که دارای طعم کمی تلخ است و دیگری برنگ قرمز تیره می باشد. ساقه از سطح زمین یا از قسمت های بالاتر منشعب شده و در نهایت به گل های زرد روشن می رسد که از خانواده شب بو می باشد. بخش خوراکی گیاه همان دانه های خاکشیر است که در میوه های خورجین مانند و باریک گیاه قرار دارد.

این گیاه به صورت خودرو در کنار جاده ها و اماکن غیر زراعی و نسبتاً مرطوب دیده می شود اما رویشگاه آن در ایران غالباً نواحی شمالی کشور، رشته کوه های البرز، استان خراسان جنوبی (شهرستان بشرویه)، استان بوشهر، منطقه بلوچستان در استان سیستان و بلوچستان، منطقه آذربایجان، استان لرستان و استان کرمانشاه می باشد.

ترکیبات شیمیایی

خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک می باشد. ضمناً در خاکشیر اسانس روغن فرّاری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است

خواص خاکشیر

شربتی خوشمزه ضد بدبویی دهان: اگر شما هم در گروه افرادی هستید که به‌دلیل افزایش خلط بلغم در بدن به بدبویی دهان مبتلا شده‌اید و نمی‌توانید به‌سادگی از شر این موضوع خلاص شوید، برای شما پیشنهاد جالبی داریم؛ از شربت ترنجبین و خاکشیر برای برطرف کردن بدبویی دهانتان استفاده کنید. تنها کافی است هر روز عصر یک لیوان از شربت ترنجبین و خاکشیر را بنوشید. ترنجبین را به مدت ۵ تا ۶ ساعت درون آب خیس کنید و پس از صاف کردن آن را با یک تا ۲ قاشق خاکشیر مخلوط کنید.

پوستی باز و موی بدون شوره: برای از بین بردن لک‌های پوست به ویژه صورت یکی از بهترین روش‌ها، نوشیدن خاکشیر و ترنجبین است. افرادی که از این ترکیب به‌صورت روزانه و مستمر به مدت ۳ هفته استفاده کنند بعد از مدتی با روشنی پوست و از بین رفتن کک‌های صورت و پوست‌شان روبه‌رو می‌شوند. برای تهیه این ترکیب لازم است ترنجبین را ۵ ساعت در آب خیس کنید و  پس از این مدت آن را صاف کرده و به آن ۲ قاشق خاکشیر پاک کرده اضافه کنید و میل کنید. ضمن اینکه نوشیدن خاکشیر ۲ تا ۳ لیوان در روز به افرادی که به شوره‌ و خارش سر مبتلا هستند توصیه شده است.

بخور ضد سرخک: نوشاندن شربت خاکشیر کم‌شیرین به کودک مبتلا به آبله ‌مرغان و سرخجه یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش حرارت درونی و خارش برون‌ریزی‌های پوستی است، بنابراین در روز ۳ تا ۴ لیوان خاکشیر برایش تهیه کنید و درصورتی که می‌توانید بدن کودک‌تان را با کمک دانه‌های سرخ‌رنگ خاکشیر بخور دهید

ضد التهاب مجاری ادراری: در بسیاری از متون طب سنتی به این موضوع اشاره شده است که استفاده از خاکشیر هنگام بروز التهاب‌های مجاری ادراری و کلیه بسیار موثر است. در این حالت نوشیدن روزانه ۴ تا ۵ لیوان خاکشیر که با شیرینی طبیعی مثل سکنجبین شیرین شده باشد بسیار مفید دانسته شده است.

مزایای سلامتی زیره

زیره دارای خواص تحلیل‌برنده و بازکننده انسداد، خشک‌کننده‌، لطیف‌کننده، قابض، اشتها آور و برطرف‌کننده بادهای غلیظ. علاوه بر این، استفاده از زیره نقش موثری در تقویت معده و روده‌ها و کبد ایفا می‌کند.

خواص دارویی زیره
زیره را با نمک بجوید و آب آن را قورت دهید باعث قطع آبریزش دهان می شود همچنین ساییدن زیره همراه با سرکه و بو کردن یا فتلیه کردن آن در بینی، خون‌ریزی بینی را قطع می‌کند

جوشانده زیره و آویشن را در دهان بگردانید، نقش موثری در تسکین دندان‌درد دارد.

مصرف زیره برای افراد سردمزاج و سالمندان واقعا مفید است، ولی زیاده‌روی در مصرف عرق زیره باعث لاغری می‌شود.

مزایای سلامتی رازیانه

رازیانه یک گیاه معطر و شفابخش قدرتمند است. مزایای زیادی هم برای مو، پوست و زیبایی دارد. بسیاری از خواص رازیانه به دلیل خواص ضد التهابی، آنتی‌اکسیدانی، ضد اسپاسم، ضد نفخ و ضد احتقان آن است. تخم رازیانه همچنین یک منبع عالی از مواد معدنی ضروری و فیتواستروژن‌ها و همچنین مواد مغذی گیاهی مانند (کاروتنوئیدها، فلاونوئیدها(زردینه‌ها، کامفن، فنکون و آنتول است. خواص شگفت‌انگیز و قدرتمند فراوانی که تخم رازیانه ، روغن و دمنوش آن دارد، سبب شده که این گیاه یک درمان گیاهی طبیعی برای مشکلات مختلف سلامتی باشد، از جمله سوء هاضمه، کم‌خونی، یبوست، نفخ، اسهال، قولنج، اختلالات قاعدگی، اختلالات تنفسی و مشکلات چشم.

خواص رازیانه

  • درمان کم خون
  • درمان نفخ شکم
  • درمان سوء هاضمه
  • جلوگیری از یبوست
  • کاهش خطر ابتلا به سرطان
  • محافظت از قلب
  • کاهش فشار خون
  • درمان اسهال
  • درمان قولنج
  • کاهش اختلالات قاعدگی

عوارض و مضرات رازیانه چه هستند؟

مصرف رازیانه به صورت خوراکی یا موضعی هیچ گونه عوارض جانبی مهمی ندارد، البته اگر رازیانه را در حد اعتدال استفاده کنید. مصرف بیش از حد روغن تخم رازیانه یا عصاره‌ی آن ممکن است به آفتاب زدگی، خارش، یا بثورات جلدی منجر شود. از آن‌جا که رازیانه خواص فیتواستروژن دارد، زنان باردار نباید از آن استفاده کنند.

 

مزایای سلامتی زنیان

زنیان گیاهی از تیره چتریان، بوتهای، علفی، یکساله و بدون کرک به ارتفاع 30 تا 90 سانتیمتر و پر شاخ و برگ است. گیاه خودرو زنیان،دارای برگهای ظریف و بریده، گلهای سفید رنگ و دانه های زرد رنگ که برای تهیه اسانس از آن استفاده می شود. . این گیاه در بلوچستان، آذربایجان، اصفهان، خوزستان، فارس، کرمان و خراسان مشاهده گردیده است.کشورهای تولید کننده این گیاه شامل هندوستان، مصر، افغانستان، ترکیه و اسپانیا می باشد. زنیان نوعی گیاه است که به فارسی «زنیان» و گیاه آن در کتب طب سنتی با نامهای "انیسون بری" و "کمون حبشی" نامیده شده است.

خواص زنیان

  • بیماری های معده و کبد را رفع می کند.
  • مقوی معده و بادشکن است.
  • ضد اسپاسم و ضد درد است.
  • ضد تهوع و استفراغ است.
  • ناراحتی های گلو، سرفه و روماتیسم را از بین می برد
  • ضد کرم و میکروب کش است.
  • مدر و قابض است.

خواص زنیان در طب سنتی

مزاج این گیاه گرم و خشک در درجه سوم (از چهار درجه) و لذا نسبتا قوی بوده، یعنی باید در مصرف آن احتیاط کرده و برای استفاده طولانی، حتما با نظر پزشک باشد.

زنیان دارای بو و طعم تندی بوده و اشتها آور است و بخاطر گرمی ای که دارد طبیعتاً افراد با مزاج گرم سعی کنند استفاده زیاد نداشته باشند و یا اگر استفاده می کنند، به عنوان مصلح آن، از کمی سنکجبین استفاده کنند.

این گیاه برای تقویت مغز و اعصاب مفید است که گاهی همراه با دارچین و گل گاو زبان هم قابل استفاده است.

 

منابع

مجله سیب سبز - asriran.com

نمناک namnak.com

همشهری آنلاین

ستاره setare.com

مجله کسب و کار بازده bazdeh.org

مقاله: بررسی تاریخچه، زادگاه، مورفولوژی و خواص دارویی گیاه زنیان (Carum Copticum)
شناسه (COI) مقاله: HBHEAITH02_019
منتشر شده در دومین همایش ملی گیاهان دارویی،طب سنتی و کشاورزی ارگانیک در سال ۱۳۹۴

نویسندگان مقاله:
زمزم السادات رضوی - دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی،مشهد،ایران
سیدماهیار شریعت پناهی - استادیار، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران